شبیه خوانی
از قدمت شبیه خوانی در مهموئی چه می دانید؟ این حرکت از چه زمانی آغاز شده است؟ آیا بازیگران قدیمی آن را می شناسید؟
چه کسانی در تهیه شعرها و آوازها نقش داشته اند؟ لوازم و لباس ها در گذشته چگونه تهیه می شده است؟
آیا نمونه ای از اشعار را به خاطر دارید که اینجا ذکر کنید؟
دو تصویر قدیمی از شبیه خوانی که توسط آقای مهدی رازقی ارسال شده است.

میدان قدیم مقابل حسینه جدید

سال 1365 عکاس مهدی رازقی مکان مقابل شرکت تعاونی وشرکت نفت
سه تصویر از کتاب هادی (مرجع تعزیه خوانی مهموئی) که توسط آقای حسن براتی ارسال شده است



سه تصویر زیر توسط آقای حسن براتی برای سایت ارسال شده است.



شبیه خوانی
نظرات
در همین ایام بازار شبیه خوانی در مهموئی خیلی گرم بود.البته شبیه خوانی در مهموئی سابقه ی بسیار طولانی دارد و ای کاش این سابقه نسل به نسل برای جوان ترها تعریف می شد تا امروز تاریخ و اسامی شبیه خوان ها روشن بود.
روزی سر کاریز مهموئی با هم سن و سال ها داشتیم بازی می کردیم مرحوم حاج آقای خسروی (بزرگتر وریش سفید مهموئی) بنده را صدا زدند، علی، بیا. رفتم خدمت ایشان فرمودند باید در شبیه امروز عاشورا نسخه ی حضرت رقیه را تو برداری، ترسیدم، فرار کردم مرا گرفتند زیر بغل و تا در حمام سابق مهموئی بردند و حرف زدند، وعده وعیدهایی هم دادند و همراه ایشان رفتم به مسجد پیش بقیه ی شبیه خوان هااین آقایان که بودند؟:
1-مرحوم ابراهیم فرخنده کدخدای مهمویی انسانی بسیار مهربان وشریف و دوست دار اهل بیت در نقش شمر(چه شمری خدای رحمتشان کناد)
2-مرحوم سید ابوطالب و فرزندشان که هر سال هشتم محرم از کلاته ی ملا به مهموئی می آمدند ومهمان حاج آقای خسروی بودند و نقش حضرت امام حسین را ایفا می کردند(ایشان را مردم به نام آقای شبیه می نامیدند، وچه علاقه ای به اجرای به آیین شبیه داشتند)
3-مرحوم آقای فخاری سر دفتر مهموئی بودندو نقش حضرت ابوالفضل رااجرا می کردند، چه ابوالفضل باابهتی(چه بسا بنده را به عنوان حضرت سکینه بغل می کردند و دور میدان شبیه می گرداندند و چه اشکی مردم می ریختند)
4-آقای مرحوم محمدعلی عابدینی که آن زمان نقش حضرت زینب راایفا می کردند ودهه های اخیر حضرت امام حسین را)
5-مرحوم غلام حسین حسنی ایفا گر نقش هایی مثل حضرت ام لیلا و...
6- آقای مرحوم محمدسلمانی ایفا گر نش های مختلف.
7-مرحوم آقای استادرمضان... درنقش ابن سعد(با چه علاقه ای)
8-مرحوم آقای علی مختارخسروی ایفاگرنقش حضرت قاسم.(باچه صدایی وچه حرکاتی وچه علاقه ای )
9-مرحوم آقای علی خسروی ایفاگر نقش حضرت علی اکبر با تسلطی درخوروزیبا
10-آقای یحیی کارکن درنقش زعفر جنی
11-بنده ی ناچیزعلی میرزایی درآن زمان برای اولین باراز بین هم سن های خود نقش حضرت رقیه را ایفاکردم این نقش در آن قسمت از مجلس امام فوق العاده درناک و گریه خیز بود با شعر های بسیار سوزناک. نسخه فقط قطعه یی یک فردی بود یعنی یک مصراع رقیه می خواند وامام هم با یک مصراع جواو می داد.مثلاً رقیه
می خواند:
پدررفتی مرا آخریتیم ودربدر کردی.
وامام جواب می داد:
چه ها ای آسمان با پادشاه بحروبرکردی
آقای فرخنده عاشق این بخش بودند وافسار اسب امام دردست ایشان های های گریه می کردندالآن فکر میکنم .ایشان اصلاًشبیه را به خاطر همین صحنه برگزارمی کردند.
12-بعضی سال ها عاشورا مرحومان آقایان وجاهت واستاد محمد صباغی از خارج مهموئی می آمدند واولی نقش حر ودومی نقش ابن سعد را ایفا می کردند.
چند سال بعد افراد برجسته وعلاقه مند به این جمع اضافه شدند.که اکثراًهنوز حضوردارندوازبزر گانند.
1-آقای حاج حسن اعتماد استاد شبیه خوانی، نوحه خوانی ومداحی باصدایی قوی و خوش جوهر.
2-آقای هوشنگ جمالی بسیار استاد.
3-مرحوم محمد علی جمالی(معروف به مَندَالی)که نقش شمرراازدائی خود آقای فر خنده ی معروف به ارث برده بودند
4-مرحوم آقای محمد عربی از شمر های معروف
5-مرحوم آقای علی غریبی ایفاگرانواع نقشها وای که چه انسان خوبی بود این بزرگوار.
6-آقای حسین پور خود ما انسانی شایسته وهمه فن ویا همه نقش حریف.
به علت اطاله ی کلام ویاری نکردن حافظه چه بسا عزیزانی ازقلم افتاده باشندعمری باشد بعد به عرض شما خواهم رساند.
باتشکر وامتنان ازحوصله ی شما
مشهد مقدس علی میرزایی 13/6/1390
تعدادی ازعزیزان شبیه خوان قدیمی بعدبه یادم آمدند که عرض می کنم:
آقایان مرحوم سید محدموسوی پدر آقای غلام رضا موسوی به قول مرحوم مادرشان(غُلُم رَضَجُو
آقای غلام حسین صباغی،آقای محمود حیدری،آقای محمدذوالفقاری(م ِمِدکنیز)ومحمدر ضا آلمانی.
ویک نکته ی خنده داربرای تمدد اعصاب شماعزیزان:
روز هشتم محرم بودحدود 28سال پیش با چندتا ازدوستان می خواستیم برویم مهموئی گفتیم برویم دنبال آقای جمالی هم(هوشنگ) ایشان باآقای مصیب هاشمی در تراش کاری کار می کردندپرسییدیم آقای جمالی کجاست؟آقای هاشمی با همان لهجه ی زیبای گازاری گفتند(هَمی دَم بُرار دوبَرَادری شمشیرون خُور تِز کِردَن آ،برفتن به مهموئی که شبی به دَرَارَن)
بازبان رسمی:
همین الآن دو برادر«محمدعلی وهوشنگ»شمشیرهای خودراتیز کردندوبرای شبیه خوانی به مهموئی رفتند.یادشان به خیر
علی میرزایی15/6/1390مشهد مقدس
مرحوم فرخنده در نقش شمر-مرحوم فخاری،مرحوم وجاهت- مرحوم محمد علی عابدی- مرحوم محمد سلمانی- غلامحسین حسنی- مرحوم علی خسروی- مرحوم علی خسروی(علی مختار)،شیخ علی ابدی- اسحقی- استاد رمضان صباغی و...
غلامحسین حسنی نقش زینب،کربلایی محمدعلی عابدی نقش امام حسین،حاج علی خسروی نقش حضرت عباس،شهید مهدی سامعی نقش زینب،محمد علی جمالی نقش ابن زیاد،شیخ علی ابدی نقش علی اکبر،هوشنگ جمالی نقش ابوالفضل ،کربلایی اسحاق نقش ابن سعد،استادرمضان نقش عزرائیل،مرحوم سلمانی نقش ام لیلا،مرحوم غریبی نقش زینب، مرحوم عربی(به تازگی مرحوم شده است) نقش شمر،حاج حسن اعتماد نقش امام حسین ،کربلایی محمد حسین پور نقش درویش،محمد مومنی فرزند علی نقش ابن سعد، علی گلثومی
و همچنین می توان به ،علی براتی نقش زعفر جنی،حسین براتی،محمد براتی در نقش شمر، مهدی براتی،سیدحسن موسوی،سیدمحمد موسوی، ،علی عابدی نقش شمر و...اشاره کرد.
1- آقای ناصر رازقی که ایشان از گردآورندگان اشعار وبه اصطلاح نسخه های شبیه خوانی بودند ودر جمع آوری نسخ ومجالس شبیه خوانی که بالغ بر سی مجلس مباشد که آن ها را بطور جداگانه بازنویسی ودرنهایت به طور مجموع در کتابی بنام (الهادی) بالغ بر 600 صفحه به قلم وخط زیبای ایشان تحریر شده است که هم اکنون در اختیار اقای محمد روحانی فرزند علی می باشد که در مراسم شبیه خوانی مورد استفاده تعزیه خوانان قرار می گیرد.قابل ذکر است که ایشان از تعزیه خوان وتعزیه گردان ماهر وزبده ای بود که بعد از سالها تلاش وزحمت سرانجام در شهر اصفهان در سانحه رانندگی به رحمت خدا پیوست (روحش شاد ویادش گرامی باد).شهریورماه90
2- مرحوم اقای علی حسنی که اکثرا ایفا گر نقش حضرت زینب بود
3- آقای غلامحسین صباغی ایفاگر نقش مصیب در شبه شهادت موسی ابن جعفر
4- جناب آقای حاج محمد اسماعیل اسماعیلی ایفا گر نقش ابن سعد
5- مرحوم حسین خالقی ایفاگر نقش زعفر جنی
6- جناب اقای حاج محمد حسن ملکی
دیروز 40 امین روز درگذشت حاج اسماعیل جمالی مقدم (شبیه خوان پیشکسوت مهمویی ) بود واقعا جایشان بین خادمان امام حسین (ع) وائمه اطهار علیهم السلام خالی است انشاا... با شهدای دشت کربلا همنشین شود.
جناب براتی
کتابی تقریبا 130ص دستنویس از مرحوم پدرم ناصررازقی دارم که تاریخ مندرج وقید شده دران نشان ازسال1338 وشاید قبل ترمیکندشاید حاج شیخ علی رازقی هم دستی درنوشتن ان داشته است مربوط به نوحه خوانی وسینه زنی میباشدعکسها متعاقبا جهت درج درسایت واستفاده عموم همشهریان ارسال میگردد
.